Naar de hoofdinhoud

E1-8 – Bruto-broeikasgasemissies scope 1, 2 en 3

Herziene ESRS 2026

ESRS-standaard

29. Het doel van deze informatieverplichting is inzicht te geven in de directe en indirecte effecten van de onderneming op de klimaatverandering, in het kader van haar eigen bedrijfsactiviteiten en binnen de waardeketen (upstream en downstream) van de onderneming.

30. De onderneming is verplicht,

  • (a) de absolute bruto-broeikasgasemissies te vermelden die tijdens de verslagperiode zijn uitgestoten, uitgedrukt in ton CO2-equivalent, uitgesplitst naar:

    • i. scope 1-broeikasgasemissies, met inbegrip van het percentage van de scope 1-broeikasgasemissies uit het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS), voor zover er emissies uit dat systeem te registreren zijn,

    • ii. scope 2-broeikasgasemissies (locatiegebonden en marktgebonden) en

    • iii. scope 3-broeikasgasemissies uit elke significante scope 3-categorie, in totaal en per categorie.

  • (b) de aanpak te vermelden die zij gebruikt om haar broeikasgasemissies te meten overeenkomstig ESRS 2 GDR-M,

  • (c) voor broeikasgasemissies van scope 1 en scope 2 die overeenkomstig alinea 30, punt a, onder i en ii worden vermeld, moeten de emissies als volgt worden uitgesplitst:

    • i. de voor boekhoudkundige doeleinden geconsolideerde groep (bij een onderneming die de IFRS-standaarden voor financiële verslaggeving toepast, omvat deze groep bijvoorbeeld de moederonderneming en de geconsolideerde dochterondernemingen), en

    • ii. overige emissies die niet onder alinea 30, punt c, onder i vallen.

31. De onderneming vermeldt haar directe biogene CO2-emissies uit de verbranding of de biologische afbraak van biomassa gescheiden van de scope 1-broeikasgasemissies.


Toepassingsvereisten (AR)

AR 19 bij alinea 30 (Aanpak voor het meten van broeikasgassen)
In hoofdstuk 5 van ESRS 1 Algemene vereisten is de te gebruiken rapportagegrens vastgelegd, die overeenkomt met de financiële controle overeenkomstig de boekhoud- en rapportagenorm voor ondernemingen van het GHG Protocol (versie 2004). Als alternatief kan de onderneming de eigenvermogensbenadering of de benadering van operationele controle gebruiken die overeenkomstig de boekhoud- en rapportagenorm voor ondernemingen van het GHG Protocol (versie 2004) is vastgelegd.
De bepalingen van de alinea's 71 (Geleasde activa), 72 (Prestatiesystemen) en AR 36 bij alinea 61 (gezamenlijke activiteiten) van ESRS 1 Algemene vereisten hebben voorrang boven de bepalingen van deze standaard.
De in alinea 30, punt c, bedoelde uitsplitsing moet de aanpak van de onderneming met betrekking tot de rapportagegrens weerspiegelen.

AR 20 bij de alinea's 29 en 30 (Emissierapportage)
Bij het samenstellen van de informatie voor de rapportage over broeikasgasemissies handelt de onderneming als volgt:

  • (a) Zij neemt de boekhoud- en rapportagenorm voor ondernemingen van het GHG Protocol (versie 2004) in acht. De onderneming kan Aanbeveling (EU) 2021/2279 van de Commissie of de norm EN ISO 14064-1:2018 in aanmerking nemen. In alle gevallen hebben de vereisten van de ESRS voorrang boven de bovengenoemde normen voor de rapportage over broeikasgasemissies (bijvoorbeeld met betrekking tot de rapportagegrenzen);

  • (b) zij vermeldt de emissies van CO2, CH4, N2O, HFK's, PFK's, SF6 en NF3. Aanvullende broeikasgassen kunnen worden meegenomen indien zij als significant worden beoordeeld;

  • (c) zij gebruikt de meest recente door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) gepubliceerde waarden voor het aardopwarmingsvermogen (global warming potential, GWP) op basis van een tijdshorizon van 100 jaar voor de berekening van de CO2-equivalenten voor emissies van andere gassen dan CO2. Indien emissiefactoren die op oudere GWP-waarden zijn gebaseerd het meest geschikt of beschikbaar zijn, kan de onderneming deze gebruiken en overeenkomstig alinea 49 van ESRS 2 GDR-M toelichten op welke GWP-waarden de broeikasgasinventaris is gebaseerd;

  • (d) zij sluit alle verwijdering en alle gekochte, verkochte of overgedragen koolstofkredieten of broeikasgascertificaten uit van de berekening van de broeikasgasemissies; en

  • (e) zij neemt geen biogene CO2-emissies uit de verbranding of de biologische afbraak van biomassa mee in de categorieën scope 1, 2 en 3. De onderneming neemt de emissies van andere broeikasgassen dan CO2, zoals CH4 en N2O, mee in de desbetreffende categorieën.

AR 21 bij alinea 30, punt a (In het EU-ETS opgenomen scope 1-emissies)
Voor activiteiten die onder het EU-emissiehandelssysteem (ETS) vallen, rapporteert de onderneming over scope 1-emissies volgens de EU-ETS-methode. De EU-ETS-methode kan ook worden toegepast op activiteiten in geografische gebieden en sectoren die niet onder het EU-ETS vallen, mits de methode in overeenstemming is met de nationale wettelijke bevoegdheidsvoorschriften en relevant is voor de onderneming.

AR 22 bij alinea 30, punt a (Rapportage over scope 1-emissies)
Bij het samenstellen van de op grond van alinea 30, punt a, vereiste informatie over het percentage van de scope 1-broeikasgasemissies uit het EU-ETS handelt de onderneming als volgt:

  • (a) Zij houdt rekening met broeikasgasemissies uit haar emissiebronnen die onder het EU-ETS vallen;

  • (b) zij zorgt ervoor dat de verantwoordingsperiode voor de bruto scope 1-broeikasgasemissies overeenkomt met de verantwoordingsperiode voor de onder het ETS vallende emissies; en

  • (c) zij berekent het aandeel aan de hand van de volgende formule:
    ​% = (broeikasgasemissies (ton CO2e) uit emissiebronnen die onder het EU-ETS vallen) ÷ (scope 1-broeikasgasemissies (ton CO2e))

AR 23 bij alinea 30, punt b (Rapportage over scope 2-emissies)
Bij het samenstellen van de op grond van alinea 30 vereiste informatie over bruto scope 2-broeikasgasemissies handelt de onderneming als volgt:

  • (a) Zij houdt rekening met de richtsnoeren van het GHG Protocol voor scope 2-broeikasgasemissies (versie 2015), met name de scope 2-kwaliteitscriteria in hoofdstuk 7.1 met betrekking tot contractuele instrumenten. De onderneming kan ook Aanbeveling (EU) 2021/2279 van de Commissie, Aanbeveling (EU) 2024/2395 van de Commissie of de relevante vereisten voor de kwantificering van indirecte broeikasgasemissies uit geïmporteerde energie overeenkomstig ISO 14064-1:2018 in aanmerking nemen; en

  • (b) zij vermeldt overeenkomstig ESRS 2 GDR-M informatie over eventuele contractuele instrumenten die nodig zijn om de gebruikers inzicht te geven in de marktgebonden scope 2-broeikasgasemissies van de onderneming.

AR 24 bij alinea 30, punt c (Rapportage over scope 3-emissies)
Bij het samenstellen van de op grond van alinea 30 vereiste informatie over bruto scope 3-broeikasgasemissies handelt de onderneming als volgt:

  • (a) Zij neemt de boekhoud- en rapportagenorm voor de waardeketen van ondernemingen (scope 3) van het GHG Protocol (versie 2011) in acht. De onderneming kan ook Aanbeveling (EU) 2021/2279 van de Commissie of de relevante vereisten voor de kwantificering van indirecte broeikasgasemissies overeenkomstig ISO 14064-1:2018 in aanmerking nemen;

  • (b) zij toetst, met gebruikmaking van relevante schattingen, haar totale scope 3-broeikasgasemissies op basis van de 15 scope 3-categorieën die in de ondernemingsnorm van het GHG Protocol en in de boekhoud- en rapportagenorm voor de waardeketen van ondernemingen (scope 3) van het GHG Protocol (versie 2011) zijn beschreven. Als alternatief kan de onderneming haar indirecte broeikasgasemissies toetsen op basis van de in sectie 5.2.4 van de norm EN ISO 14064-1:2018 genoemde categorieën (behalve bij indirecte broeikasgasemissies uit geïmporteerde energie);

  • (c) zij bepaalt en rapporteert haar significante scope 3-categorieën op basis van de omvang van de geschatte broeikasgasemissies en andere criteria overeenkomstig de boekhoud- en rapportagenorm voor de waardeketen van ondernemingen (scope 3) van het GHG Protocol (versie 2011, blz. 61 en 65 – 68) of overeenkomstig bijlage H.3.2 van de norm EN ISO 14064-1:2018, bijvoorbeeld financiële uitgaven, invloed, daarmee samenhangende transitierisico's en kansen of standpunten van de belanghebbenden;

  • (d) zij geeft prioriteit aan haar inputs en aannames op basis van de kenmerken van de gegevens (bijvoorbeeld gegevens uit specifieke activiteiten binnen de waardeketen (upstream en downstream) van de onderneming; actuele gegevens die het grondgebied van de upstream- en downstream-activiteiten van de waardeketen en hun broeikasgasemissies, alsmede de voor deze activiteiten gebruikte technologie, waarheidsgetrouw weergeven, en gegevens die zijn geverifieerd);

  • (e) zij actualiseert jaarlijks de scope 3-broeikasgasemissies in elke significante categorie op basis van actuele activiteitsgegevens, en actualiseert ten minste om de drie jaar of bij een significante gebeurtenis of een aanzienlijke wijziging van de omstandigheden de volledige scope 3-broeikasgasinventaris;

  • (f) zij houdt rekening met de norm voor boekhouding en rapportage van broeikasgassen voor de financiële sector van de Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF), met name deel A “Financed Emissions” (PCAF (2022): “The Global GHG Accounting and Reporting Standard Part A: Financed Emissions”, tweede editie), indien het een financiële instelling betreft; en

  • (g) zij vermeldt, voor zover relevant, de broeikasgasemissies uit aangeschafte cloudcomputing- en datacenterdiensten als onderdeel van de overkoepelende scope 3-categorie 1 “upstream aangeschafte goederen en diensten”.

AR 25 bij de alinea's 29 en 30 (Uitsplitsing van de emissies)
De onderneming moet haar broeikasgasemissies in voorkomend geval uitsplitsen overeenkomstig de bepalingen van ESRS 1 Algemene vereisten, hoofdstuk 3.3.2. Zij kan haar broeikasgasemissies bijvoorbeeld uitsplitsen naar land, bedrijfssegment, economische activiteit, dochteronderneming, broeikasgas (CO2, CH4, N2O, HFK's, PFK's, SF6, NF3 en andere door de onderneming meegenomen broeikasgassen) of soort bron (stationaire verbranding, mobiele verbranding, procesemissies en diffuse emissies).

AR 26 bij de alinea's 29 en 30 (Uitsplitsing van de emissies)
De onderneming kan haar broeikasgasemissies weergeven overeenkomstig de onderstaande tabel en de rijen invullen in overeenstemming met haar vermeldingen op grond van alinea 30. Een vergelijking van de emissies van de onderneming in de loop van de tijd kan worden uitgevoerd door de emissies van het lopende jaar te vergelijken met een zinvolle vergelijkingswaarde, bijvoorbeeld het basisjaar voor het streefdoel voor het verminderen van broeikasgasemissies, waarbij de procentuele verandering (afname/toename) in de desbetreffende kolom wordt vermeld.

Vergelijking — jaar

Vergelijking — emissies

Lopend jaar — emissies

Procentuele verandering

scope 1-broeikasgasemissies

Bruto scope 1-broeikasgasemissies (ton CO2e)

Percentage van de scope 1-broeikasgasemissies uit het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) (%)

scope 2-broeikasgasemissies

Locatiegebonden bruto scope 2-broeikasgasemissies (ton CO2e)

Marktgebonden bruto scope 2-broeikasgasemissies (ton CO2e)

Significante scope 3-broeikasgasemissies

Totale indirecte (scope 3-)bruto-broeikasgasemissies (ton CO2e)

1. Aangeschafte goederen en diensten

Subcategorie: cloudcomputing en datacenterdiensten

2. Kapitaalgoederen

3. Activiteiten met betrekking tot brandstoffen en energie (niet opgenomen in scope 1 of scope 2)

4. Upstream transport en distributie

5. Afval uit bedrijfsactiviteiten

6. Zakenreizen

7. Woon-werkverkeer van werknemers

8. Upstream geleasde activa

9. Downstream transport

10. Verwerking van verkochte producten

11. Gebruik van verkochte producten

12. Verwerking van producten aan het einde van hun levensduur

13. Downstream geleasde activa

14. Franchises

15. Investeringen

Directe biogene scope 1-emissies


Goed om te weten

De indeling van emissies in scope 1, 2 en 3 is afkomstig uit het Greenhouse Gas (GHG) Protocol.

Categorie

Definitie

Voorbeelden

Invloedsmogelijkheden

Scope 1

Directe emissies door de verbranding van fossiele brandstoffen (olie, gas, kolen) in de eigen onderneming, evenals procesemissies en diffuse gassen.

Bedrijfsvoertuigen, eigen verwarmingsketels, productie-installaties

Hoog
​bijv. technische maatregelen, overstap op alternatieve energiedragers

Scope 2

Indirecte emissies door ingekochte energie (bijv. elektriciteit, warmte)

Elektriciteitsverbruik in kantoren en productielocaties, stadsverwarming

Gemiddeld tot hoog
​bijv. inkoop van groene stroom, maatregelen voor energie-efficiëntie

Scope 3

Alle overige indirecte emissies langs de waardeketen

Toeleveringsketen, zakenreizen, gebruik en verwijdering van producten

Variabel
​afhankelijk van de invloed op leveranciers, producten en het gedrag van klanten

In de volgende secties staan telkens korte definities van de bijbehorende subcategorieën en een link naar verdere informatie uit de NetCero-broeikasgasemissietool voor elk specifiek onderwerp. Daartoe behoren informatie over het verzamelen van emissies, de geldende vereisten en voorbeeldberekeningen voor elke categorie.


Scope 1-emissies

...zijn directe broeikasgasemissies uit bronnen die eigendom zijn van of onder controle staan van de onderneming – bijvoorbeeld door de verbranding van brandstoffen in bedrijfseigen installaties of voertuigen. Zij kunnen rechtstreeks worden beïnvloed door het operationele handelen van de onderneming.

1.1 Stationaire verbranding

Categorie 1.1 omvat de emissies uit stationaire verbrandingsprocessen die plaatsvinden binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming. Daartoe behoren onder meer:

  • Verwarmingsketels,

  • Ovens,

  • Generatoren,

  • industriële processen met fossiele brandstoffen,

  • stadsverwarmingscentrales, voor zover zij door de onderneming zelf worden geëxploiteerd.

1.2 Mobiele verbranding

Categorie 1.2 omvat de emissies uit mobiele verbrandingsprocessen die plaatsvinden binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming. Daartoe behoren onder meer:

  • Bedrijfsvoertuigen (personenauto's, bestelwagens, vrachtwagens, bussen),

  • Bouwmachines en werktuigen met verbrandingsmotoren,

  • Heftrucks en landbouwmachines,

  • Schepen, vliegtuigen en andere mobiele vervoermiddelen die eigendom zijn van of worden geëxploiteerd door de onderneming.

1.3 Diffuse emissies

Categorie 1.3 omvat diffuse emissies die ontstaan door het onbedoeld vrijkomen van broeikasgassen uit industriële processen of infrastructuur. Daartoe behoren onder meer:

  • Lekkages uit koel- en airconditioninginstallaties,

  • Ontsnappende emissies uit installaties voor gastransport en gasopslag,

  • Diffuse emissies uit industriële productieprocessen,

  • Methaanemissies uit mijnen of afvalstortplaatsen,

  • Emissies uit de werking van hoogspanningsschakelinstallaties (SF6).

1.4 Overige emissies

Categorie 1.4 omvat overige directe broeikasgasemissies die niet in andere categorieën zijn opgenomen. Daartoe behoren:

  • Chemische reacties in industriële processen zonder energiegebruik (bijv. vrijkomen van CO₂ bij de cementproductie),

  • Biogene emissies uit bedrijfseigen installaties (bijv. methaan uit vergistingsprocessen),

  • Emissies uit laboratoria of onderzoeksinstallaties zonder energiegebruik,

  • Emissies uit afvalbehandeling op de bedrijfslocatie.


Scope 2-emissies

...ontstaan indirect door het verbruik van ingekochte energie – met name elektriciteit, warmte, koude of stoom. Hoewel deze emissies niet in de eigen onderneming ontstaan, houden zij nauw verband met de energiebehoefte en bieden zij door maatregelen zoals energie-efficiëntie of de inkoop van groene stroom concrete mogelijkheden tot reductie.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee berekeningswijzen:

  1. Locatiegebonden scope 2-emissies
    De berekening is gebaseerd op de gemiddelde emissiefactor van de energievoorziening (bijv. van het elektriciteitsnet) waarop de bedrijfslocatie is aangesloten. Deze benadering laat zien hoe emissie-intensief de regionale energiemix is – los van individuele energiecontracten.

  2. Marktgebonden scope 2-emissies
    De berekening is gebaseerd op concrete energiecontracten en garanties van oorsprong van de onderneming (bijv. gecertificeerde hernieuwbare bronnen). Deze benadering laat de effecten van de individuele energie-inkoopstrategie van de onderneming zien.

2.1 Ingekochte elektriciteit

Categorie 2.1 omvat de emissies uit ingekochte elektriciteit die binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming wordt gebruikt. Zij worden veroorzaakt door het elektriciteitsverbruik van een onderneming.

2.2 Ingekochte warmte

Categorie 2.2 omvat de emissies uit ingekochte warmte die binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming wordt gebruikt. Zij ontstaan doordat externe leveranciers de energie leveren.

2.3 Ingekochte stoom

Categorie 2.3 omvat de emissies uit ingekochte stoom die binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming wordt gebruikt. Zij ontstaan doordat externe leveranciers stoom leveren.

2.4 Ingekochte koude

Categorie 2.4 omvat de emissies uit ingekochte koude die binnen de bedrijfsgrenzen van een onderneming wordt gebruikt. Zij ontstaan doordat externe leveranciers koude leveren.


Scope 3-emissies

...zijn alle indirecte broeikasgasemissies die buiten de directe controle van een onderneming ontstaan, maar door haar bedrijfsactiviteiten worden veroorzaakt – bijvoorbeeld door leveranciers, transportdienstverleners, het gebruik door klanten of de verwijdering van de producten.

3.1 Aangeschafte goederen en diensten

Categorie 3.1 omvat alle indirecte broeikasgasemissies uit ingekochte goederen en diensten – van de productie tot de levering aan de onderneming.

3.2 Kapitaalgoederen

Categorie 3.2 omvat alle indirecte broeikasgasemissies uit de productie en levering van kapitaalgoederen zoals machines, voertuigen, gebouwen of IT-infrastructuur. Volgens het GHG Protocol moeten deze emissies worden gerapporteerd in het jaar van aankoop en mogen zij niet over meerdere jaren worden afgeschreven.

3.3 Activiteiten met betrekking tot brandstoffen en energie (niet opgenomen in scope 1 of scope 2)

Categorie 3.3 omvat upstream emissies uit de brandstof- en elektriciteitsleveringsketen die niet al in scope 1 of 2 zijn meegenomen.

Daartoe behoren emissies uit winning, productie, transport, netverliezen en doorverkochte energie (relevant voor energiebedrijven en energiehandelaren).

3.4 Upstream transport en distributie

Categorie 3.4 omvat alle upstream emissies uit het transport en de distributie van ingekochte goederen en diensten voordat deze in het bezit van de onderneming komen. Daartoe behoren zowel het transport door externe logistieke dienstverleners als de distributie door toeleveranciers voordat de goederen de onderneming bereiken.

Belangrijk: Deze emissies verschillen van scope 3.9 (downstream transport en distributie), die het transport bij de overdracht aan klanten dekt!

3.5 Afval uit bedrijfsactiviteiten

Categorie 3.5 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan door de verwijdering van bedrijfsafval. Daartoe behoren emissies uit storten, verbranden, composteren en recyclen van afval die niet onder scope 1 of scope 2 zijn opgenomen.

3.6 Zakenreizen

Categorie 3.6 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan door zakenreizen van werknemers. Daartoe behoren emissies uit vliegreizen, treinreizen, huurauto's, privévoertuigen die voor zakenreizen worden gebruikt, en andere vervoermiddelen die niet onder scope 1 of scope 2 zijn opgenomen.

3.7 Woon-werkverkeer van werknemers

Categorie 3.7 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan door het dagelijkse woon-werkverkeer van werknemers. Daartoe behoren emissies uit het gebruik van privévoertuigen en openbaar vervoer, en emissievrije verplaatsing (bijv. te voet, per fiets), voor zover relevant. Deze emissies zijn niet opgenomen in scope 1 of scope 2 en behoren tot de downstream emissies van een onderneming.

3.8 Upstream geleasde activa

Categorie 3.8 omvat alle indirecte broeikasgasemissies uit het gebruik van geleasde activa die door de rapporterende onderneming worden gebruikt, maar niet haar eigendom zijn. Dit betreft bijvoorbeeld gehuurde kantoorruimte, productie-installaties of voertuigen die niet onder scope 1 of scope 2 worden opgenomen.

3.9 Downstream transport

Categorie 3.9 omvat alle indirecte broeikasgasemissies uit het transport en de distributie van verkochte producten in voertuigen en voorzieningen die niet aan de organisatie toebehoren of niet door haar worden gecontroleerd. Deze emissies betreffen de downstream toeleveringsketen en zijn niet onder scope 1 of scope 2 opgenomen.

3.10 Verwerking van verkochte producten

Categorie 3.10 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan wanneer klanten verkochte producten verder verwerken voordat deze hun uiteindelijke gebruiksvorm krijgen. Deze emissies behoren tot de downstream emissies en zijn niet onder scope 1 of scope 2 van de rapporterende onderneming opgenomen.

3.11 Gebruik van verkochte producten

Categorie 3.11 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die pas tijdens de gebruiksfase van verkochte producten ontstaan. Daartoe behoren de emissies die door het energieverbruik van producten tijdens hun levensduur ontstaan, evenals directe emissies uit het gebruik van producten die broeikasgassen vrijmaken (bijv. voertuigen, fossiele brandstoffen of chemische producten).

3.12 Verwerking van producten aan het einde van hun levensduur

Categorie 3.12 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan wanneer verkochte producten aan het einde van hun levenscyclus worden verwijderd, gerecycled of anderszins verwerkt. Daartoe behoren emissies uit storten, verbranden, recyclen of hergebruiken van producten.

3.13 Downstream geleasde activa

Categorie 3.13 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan door geleasde activa die de rapporterende onderneming aan andere ondernemingen of personen verhuurt of least.

3.14 Franchises

Categorie 3.14 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die ontstaan door de bedrijfsactiviteiten van franchisebedrijven die niet rechtstreeks onder de operationele controle van de rapporterende onderneming staan.

3.15 Investeringen

Categorie 3.15 omvat alle indirecte broeikasgasemissies die verband houden met financiële investeringen van een onderneming. Deze emissies betreffen beleggingen, deelnemingen, kredieten en overige investeringen die niet onder scope 1 of scope 2 van de rapporterende onderneming zijn opgenomen.


Dit artikel is machinaal vertaald. Bij fouten kunt u contact opnemen met [email protected].

Was dit een antwoord op uw vraag?